{"id":12102,"date":"2025-02-15T10:59:00","date_gmt":"2025-02-15T10:59:00","guid":{"rendered":"https:\/\/germin.org\/?p=12102"},"modified":"2025-07-01T11:00:19","modified_gmt":"2025-07-01T11:00:19","slug":"diaspora-as-a-business-bridge-access-to-international-markets-through-migrant-networks","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/germin.org\/sq\/diaspora-as-a-business-bridge-access-to-international-markets-through-migrant-networks\/","title":{"rendered":"Diaspora si ur\u00eb biznesi: Qasja n\u00eb tregjet nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebrmes rrjeteve t\u00eb m\u00ebrgat\u00ebs"},"content":{"rendered":"<p>Shkruan: Fitim Adili<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb tekstin q\u00eb vijon, do t\u00eb gjeni ide dhe propozime mbi m\u00ebnyrat e bashk\u00ebpunimit midis bizneseve t\u00eb Kosov\u00ebs dhe rrjeteve t\u00eb m\u00ebrgat\u00ebs, me synim zgjerimin e tyre n\u00eb tregjet nd\u00ebrkomb\u00ebtare.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00eb krijosh biznes n\u00eb Kosov\u00eb q\u00eb ka klient\u00eb edhe nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb e leht\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Sidomos deri n\u00eb koh\u00ebn kur \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb liberalizimi i vizave p\u00ebr Kosov\u00ebn, marrja e nj\u00eb vize p\u00ebr nj\u00eb event, takim B2B, apo panair p\u00ebr t\u00eb prezantuar nj\u00eb produkt, ka qen\u00eb shum\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb procedurave t\u00eb shumta. Fatmir\u00ebsisht, k\u00ebt\u00eb problem nuk e kan\u00eb m\u00eb nd\u00ebrmarr\u00ebsit dhe nd\u00ebrmarr\u00ebset nga Kosova. Tani, rruga \u00ebsht\u00eb e hapur p\u00ebr t\u00eb dep\u00ebrtuar n\u00eb t\u00eb gjitha tregjet bot\u00ebrore.<\/p>\n\n\n\n<p>Cilat jan\u00eb rrug\u00ebt q\u00eb nj\u00eb biznes nga Kosova mund t\u00eb ndjek\u00eb p\u00ebr t\u00eb dep\u00ebrtuar n\u00eb tregjet nd\u00ebrkomb\u00ebtare? Nj\u00eb nga rrug\u00ebt m\u00eb t\u00eb ndjekura nga shum\u00eb biznese \u00ebsht\u00eb p\u00ebrpjekja p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb klient\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb p\u00ebrmes lidhjeve me t\u00eb af\u00ebrmit n\u00eb diaspor\u00eb. Shpesh, v\u00ebllai, motra apo kush\u00ebriri ofrojn\u00eb njohje me klient\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb p\u00ebr nd\u00ebrmarr\u00ebsit nga Kosova. N\u00eb disa raste, vet\u00eb m\u00ebrgimtar\u00ebt b\u00ebhen klient\u00eb t\u00eb t\u00eb af\u00ebrmve t\u00eb tyre n\u00eb Kosov\u00eb, dhe, p\u00ebr shkak t\u00eb vendndodhjes s\u00eb tyre si biznes jasht\u00eb vendit, konsiderohen si klient\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb. Kjo mund t\u00eb p\u00ebrdoret m\u00eb von\u00eb si portofolio p\u00ebr bizneset nga Kosova, duke leht\u00ebsuar fitimin e klient\u00ebve nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb t\u00eb nacionaliteteve t\u00eb tjera, si gjerman\u00eb, amerikan\u00eb etj m\u00eb leht\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Sipas nj\u00eb statistike t\u00eb publikuar nga Albinfo, bazuar n\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat e Entit t\u00eb Statistikave t\u00eb Kosov\u00ebs, n\u00eb bot\u00eb jetojn\u00eb rreth 850,000 shqiptar\u00eb nga Kosova. T\u00eb gjith\u00eb k\u00ebta 850,000 potencialisht mund t\u00eb jen\u00eb \u201cambasador\u00eb\u201d t\u00eb Kosov\u00ebs n\u00eb aspektin pozitiv. N\u00ebse do t\u00eb ekzistonte nj\u00eb frym\u00eb e re, ku secili an\u00ebtar i diaspor\u00ebs do t\u00eb merrte p\u00ebrgjegj\u00ebsi personale p\u00ebr t\u00eb promovuar Kosov\u00ebn si vend t\u00eb p\u00ebrshtatsh\u00ebm p\u00ebr investime, kjo do ta leht\u00ebsonte ndjesh\u00ebm procesin e biznesb\u00ebrjes p\u00ebr nd\u00ebrmarr\u00ebsit n\u00eb Kosov\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Liberalizimi i vizave ka sjell\u00eb nj\u00eb rritje t\u00eb qarkullimit t\u00eb njer\u00ebzve dhe investitor\u00ebve vitet e fundit. Ajo q\u00eb do t\u00eb ndihmonte m\u00eb tej \u00ebsht\u00eb q\u00eb individ\u00ebt me ndikim m\u00eb t\u00eb madh n\u00eb rrjetet sociale t\u00eb luajn\u00eb nj\u00eb rol m\u00eb aktiv, duke ofruar qasje m\u00eb t\u00eb madhe p\u00ebr bizneset nga Kosova n\u00eb tregjet e huaja.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Personat me influenc\u00eb dhe r\u00ebnd\u00ebsia e brendit personal<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ka shum\u00eb p\u00ebrkufizime p\u00ebr brendin. E nj\u00ebri prej tyre \u00ebsht\u00eb q\u00eb: shuma e gjith\u00eb eksperiencave t\u00eb audienc\u00ebs me kompanin\u00eb\/produktin. Imazhi. Reputacioni. Besueshm\u00ebria. E t\u00eb njejtat mundemi me i th\u00ebn\u00eb edhe p\u00ebr brendin personal \u2013 vet\u00ebm se k\u00ebtu kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me nj\u00eb person t\u00eb vet\u00ebm.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb vitet e fundit, v\u00ebrehet nj\u00eb tendenc\u00eb e shtuar p\u00ebr t\u00eb shfryt\u00ebzuar brendin personal, dhe kjo mund\u00ebsi do t\u00eb ishte shum\u00eb e dobishme p\u00ebr shqiptar\u00ebt e Kosov\u00ebs n\u00eb diaspor\u00eb q\u00eb t\u00eb promovojn\u00eb Kosov\u00ebn si vend ideal p\u00ebr investime. N\u00eb diaspor\u00eb ka shum\u00eb persona me ndikim, sidomos n\u00eb fush\u00ebn e artit dhe muzik\u00ebs si Dua Lipa, Rita Ora, Bebe Rexha apo n\u00eb fush\u00ebn e Artit si Fadil Berisha. Shume prej tyre p\u00ebrmendin Kosov\u00ebn n\u00eb intervistat apo podcast q\u00eb marrin pjes\u00eb. N\u00ebse Kosova vazhdon e p\u00ebrmendet gjithmon\u00eb e m\u00eb shum\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb direkte ose indirekte do ndikonin<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Informatat e dobishme jan\u00eb ky\u00e7e.<\/strong><br>Nganj\u00ebher\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb kontakt, nj\u00eb informat\u00eb p\u00ebr nj\u00eb panair t\u00eb caktuar, apo nj\u00eb mund\u00ebsi biznesi jasht\u00eb vendit mund t\u00eb hap\u00eb shum\u00eb dyer p\u00ebr bizneset kosovare. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb bizneset t\u00eb bashk\u00ebpunojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb mes vete, ve\u00e7an\u00ebrisht ato t\u00eb s\u00eb nj\u00ebjt\u00ebs fush\u00eb. P\u00ebr shembull, n\u00ebse nj\u00eb biznes nga Kosova q\u00eb prodhon dyer dhe dritare ka dep\u00ebrtuar n\u00eb tregje t\u00eb huaja, kjo tregon se ka ende hap\u00ebsir\u00eb p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb prodhues n\u00eb at\u00eb treg. K\u00ebtu \u00ebsht\u00eb thelb\u00ebsore q\u00eb bizneset prodhuese apo sh\u00ebrbyese t\u00eb bashk\u00ebpunojn\u00eb mes vete, t\u00eb krijojn\u00eb rrjete biznesesh fillimisht brenda Kosov\u00ebs e pastaj edhe me diaspor\u00ebn, qoft\u00eb n\u00eb form\u00eb odash, komunitetesh, organizatash, apo edhe takimesh joformale p\u00ebr t\u00eb ndar\u00eb ide dhe p\u00ebr t\u00eb bashk\u00ebpunuar.<\/p>\n\n\n\n<p>Shum\u00eb biznese nga Kosova jan\u00eb p\u00ebrballur me v\u00ebshtir\u00ebsi n\u00eb transport. Edhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb aspekt, diaspora mund t\u00eb ndihmoj\u00eb duke ofruar mb\u00ebshtetje p\u00ebr gjetjen e zgjidhjeve m\u00eb t\u00eb mira logjistike n\u00eb bashk\u00ebpunim me institucionet n\u00eb Kosov\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Rekomandime:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li class=\"translation-block\"><strong>Krijimi i komuniteteve dhe rrjeteve profesionale\/specializuara:<\/strong><br>\nKrijimi i komuniteteve dhe rrjeteve nd\u00ebrmjet Kosov\u00ebs dhe diaspor\u00ebs \u00ebsht\u00eb shum\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr bizneset n\u00eb Kosov\u00eb, si dhe p\u00ebr investitor\u00ebt dhe rrjetet e diaspor\u00ebs. Komunitetet e fokusuar n\u00eb nd\u00ebrmarr\u00ebsi do t\u00eb ndihmonin ndjesh\u00ebm dep\u00ebrtimin e bizneseve kosovare n\u00eb tregjet e huaja. Gjithashtu, \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb k\u00ebto rrjete t\u00eb jen\u00eb specifike dhe m\u00eb profesionale (m\u00eb t\u00eb ngushta n\u00eb fush\u00ebveprim).<\/li>\n\n\n\n<li class=\"translation-block\"><strong>Krijimi i nj\u00eb platforme lidh\u00ebse:<\/strong><br>\nNj\u00eb platform\u00eb q\u00eb lidh bizneset e diaspor\u00ebs me ato n\u00eb Kosov\u00eb, si dhe investitor\u00ebt e huaj me bizneset kosovare, do t\u00eb ishte ndihm\u00eb e madhe p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb. Platforma duhet t\u00eb p\u00ebrfshij\u00eb informacione t\u00eb detajuara mbi llojet e bizneseve, kapacitetet dhe madh\u00ebsin\u00eb e tyre, p\u00ebr t\u00eb leht\u00ebsuar vendimmarrjen e investitor\u00ebve.<\/li>\n\n\n\n<li class=\"translation-block\"><strong>P\u00ebrmir\u00ebsimi i komunikimit:<\/strong><br>\nKonsullatat dhe ambasadat duhet t\u00eb ndihmojn\u00eb n\u00eb promovimin e mark\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs. Gjithashtu, komunikimi nd\u00ebrmjet rrjeteve t\u00eb diaspor\u00ebs dhe bizneseve n\u00eb Kosov\u00eb, si dhe mes institucioneve dhe bizneseve, duhet t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsohet ndjesh\u00ebm.<\/li>\n\n\n\n<li class=\"translation-block\"><strong>Organizimi i konferencave dhe takimeve B2B:<\/strong><br>\nTakime t\u00eb shpeshta B2B do t\u00eb ndihmonin n\u00eb rritjen e njohjes dhe bashk\u00ebpunimit mes bizneseve, si dhe n\u00eb eksplorimin e mund\u00ebsive t\u00eb reja.<\/li>\n\n\n\n<li class=\"translation-block\"><strong>Shfryt\u00ebzimi i platformave ekzistuese:<\/strong><br>\nP\u00ebrve\u00e7 krijimit t\u00eb nj\u00eb platforme t\u00eb re, duhet t\u00eb shfryt\u00ebzohen edhe platformat ekzistuese si AlbanianYellowPages.com dhe Albinfo.ch, t\u00eb cilat ofrojn\u00eb qasje n\u00eb rrjetet e diaspor\u00ebs.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Platformat e ndryshme e lehtesojn\u00eb komunikimin si: rrjeti i bizneseve ne diaspore, mergata-info ose platforma Rrefim Suksesi.<\/p>\n\n\n\n<p>Ky artikull u realizua me mb\u00ebshtetjen e projektit rajonal \u201cSMART Balkans \u2013 Shoq\u00ebria Civile p\u00ebr Vlera t\u00eb P\u00ebrbashk\u00ebt n\u00eb Ballkanin  Per\u00ebndimor\u201d t\u00eb zbatuar nga Qendra p\u00ebr Promovimin Shoq\u00ebris\u00eb Civile (CPCD) n\u00eb bashk\u00ebpunim me Institutin p\u00ebr Demokraci  dhe Nd\u00ebrmjet\u00ebsim (IDM), dhe Qendra p\u00ebr K\u00ebrkim dhe Politik\u00ebb\u00ebrje (CRPM) dhe i mb\u00ebshtetur financiarisht nga Ministria e Pun\u00ebve t\u00eb Jashtme t\u00eb Norvegjis\u00eb (NMFA). P\u00ebrmbajtja e k\u00ebtij artikulli \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi vet\u00ebm e autor\u00ebve dhe nuk pasqyron domosdoshm\u00ebrisht pik\u00ebpamjet e Ministris\u00eb s\u00eb Pun\u00ebve t\u00eb Jashtme Norvegjeze (NMFA).<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Written by: Fitim Adili The following text offers ideas and proposals on ways to enhance cooperation between businesses in Kosovo and diaspora networks, aiming to expand their reach into international markets. Starting a business in Kosovo that also serves international clients is not easy. Especially before visa liberalization for Kosovo, obtaining a visa for an [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12103,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[28,50,44],"tags":[],"class_list":["post-12102","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-diaspora-briefings","category-diaspora-investments","category-latest"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/germin.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12102","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/germin.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/germin.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/germin.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/germin.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12102"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/germin.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12102\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/germin.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12103"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/germin.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12102"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/germin.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12102"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/germin.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12102"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}