{"id":5275,"date":"2020-12-08T11:20:05","date_gmt":"2020-12-08T11:20:05","guid":{"rendered":"https:\/\/germin.org\/?p=5275"},"modified":"2025-05-28T16:16:16","modified_gmt":"2025-05-28T16:16:16","slug":"permbledhje-e-dites-se-1-re-konferenca-diaspora-flet-2020","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/germin.org\/sq\/permbledhje-e-dites-se-1-re-konferenca-diaspora-flet-2020\/","title":{"rendered":"P\u00ebrmbledhje e dit\u00ebs s\u00eb 1-r\u00eb – Konferenca Diaspora Flet 20|20"},"content":{"rendered":"

BISED\u00cb E P\u00cbRQENDRUAR ME ISH-PRESIDENTEN ATIFETE JAHGAJA DHE VALBONA ZENELI<\/strong><\/a><\/p>\n

Konferenca lidere e diaspor\u00ebs shqiptare \u201cDiaspora Flet 2020\u201d u hap me nj\u00eb fjal\u00eb p\u00ebrsh\u00ebndet\u00ebse nga dy udh\u00ebheq\u00ebsit e organizat\u00ebs Germin, znj.Sihana Bejtullahu dhe z.Lirim Krasniqi. T\u00eb dy shpreh\u00ebn mir\u00ebseardhje dhe fal\u00ebnderimet e tyre p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb pjes\u00ebmarr\u00ebsit dhe mb\u00ebshtet\u00ebsit e k\u00ebsaj ngjarje.<\/span><\/p>\n

Pa humbur koh\u00eb, zonja Valbona Zeneli b\u00ebri hapjen dhe prezantimin e mysafires s\u00eb saj, ish-presidenten e Republik\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs, Znj. Atifete Jahjaga. Dr. Zeneli, e cila \u00ebsht\u00eb profesoresh\u00eb n\u00eb Qendr\u00ebn \u201cGerorge C.Marshall\u201d n\u00eb Berlin e hapi diskutimin me fjalin\u00eb <\/span>\u201cDiaspora \u00ebsht\u00eb nj\u00eb thesar komb\u00ebtar, mir\u00ebpo fenomeni i migracionit po e varf\u00ebron Ballkanin\u201d.<\/span><\/i> Sipas saj, mosaft\u00ebsia e politik\u00ebb\u00ebrjes p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrmarr\u00eb veprimet konkrete q\u00eb t\u00eb nxisin rinin\u00eb t\u00eb avancohet n\u00eb vendin am\u00eb, ka b\u00ebr\u00eb q\u00eb shum\u00eb prej tyre t\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb zgjidhje n\u00eb vende m\u00eb t\u00eb zhvilluara.\u00a0<\/span><\/p>\n

Presidentja Jahjaga kujtoi momente n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn q\u00eb detyruan shqiptar\u00ebt t\u00eb largoheshin nga Kosova dhe Shqip\u00ebria. Znj. Jahjaga u shpreh se 3 dekada m\u00eb par\u00eb, ata q\u00eb merrnin guximin q\u00eb t\u00eb flisnin kund\u00ebr regjiimit serb d\u00ebnoheshin me tortura t\u00eb ndryshme. Pak\u00ebnaq\u00ebsit\u00eb ndaj regjimit detyruan shum\u00eb t\u00eb rinj dhe t\u00eb reja q\u00eb t\u00eb largoheshin nga vendi. Por, sipas saj, mungesa e prosperitetit dhe kushteve m\u00eb t\u00eb mira, vitet e fundit kan\u00eb detyruar poashtu shum\u00eb t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb largohen nga vendi i tyre. \u201cPak\u00ebnaq\u00ebsit\u00eb vazhdojn\u00eb t\u00eb mbesin t\u00eb nj\u00ebjta – munges\u00eb e kushteve t\u00eb mira t\u00eb jet\u00ebs dhe nj\u00eb mir\u00ebqenie jo e mir\u00eb – por m\u00eb e keqja \u00ebsht\u00eb se nuk jemi t\u00eb alarmuar akoma mjaftuesh\u00ebm p\u00ebr k\u00ebt\u00eb fenomen dhe tani \u00ebsht\u00eb koha q\u00eb t\u2019i marrim k\u00ebto c\u00ebshtje m\u00eb me seriozitet dhe t\u00eb nd\u00ebrmarrim veprime t\u00eb duhura.\u201d – tha ajo. \u00cbsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb q\u00eb migrimi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb fenomen i cili ka prekur t\u00ebr\u00eb rajonin. Statistikat tregojn\u00eb q\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb e madhe e t\u00eb rinjve duan t\u00eb largohen nga vendi i tyre, me q\u00ebllim krijimin e nj\u00eb jete m\u00eb t\u00eb mir\u00eb jasht\u00eb vendit am\u00eb. Por, sa jan\u00eb t\u00eb shqet\u00ebsuar lider\u00ebt e rajonit p\u00ebr migracionin?<\/span><\/p>\n

\u201cEdhe mund t\u00eb jen\u00eb t\u00eb shqet\u00ebsuar, por deri m\u00eb tani nuk kemi pasur mund\u00ebsi ta shohim k\u00ebt\u00eb shqet\u00ebsim t\u00eb tyre. Pandemia COVID-19 ka t\u00ebrhequr v\u00ebmendjen e shum\u00eb problemeve dhe prioriteteve n\u00eb gjith\u00eb globin. Problemet me migracionin dhe mir\u00ebqenien e qytetarit nuk duhet t\u00eb neglizhohen dhe nuk k\u00ebrkohet vet\u00ebm vizion, por edhe plane konkrete p\u00ebr migracionin q\u00eb s\u00eb pari t\u00eb analizohen faktor\u00ebt q\u00eb po shtyjn\u00eb t\u00eb rinjt\u00eb drejt migracionit dhe duhet t\u00eb gjejm\u00eb nj\u00eb zgjidhje afatgjate p\u00ebr implementim t\u00eb strategjive\u201d – u shpreh Jahjaga.\u00a0<\/span><\/p>\n

N\u00eb diskutim u tha se qytetar\u00ebt po keqp\u00ebrdoren dhe nuk po trajtohen me dinjitetin q\u00eb e meritojn\u00eb nga politik\u00eb-b\u00ebr\u00ebsit. Mungesa e inkurajimit dhe dinjitetit midis individ\u00ebve t\u00eb edukuar t\u00eb vendit, po shkakton k\u00ebt\u00eb eksod masiv t\u00eb intelektual\u00ebve i cili tani, po p\u00ebrfshin t\u00eb gjith\u00eb njer\u00ebzit t\u00eb cil\u00ebt p\u00ebrpiqen q\u00eb t\u00eb gjejn\u00eb nj\u00eb rrug\u00eb jasht\u00eb vendit p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfituar respektin dhe mund\u00ebsit\u00eb p\u00ebr t\u00eb arritur potencialin e tyre.\u00a0<\/span><\/p>\n

Me k\u00ebt\u00eb u pajtua edhe ish-Presidentja Jahjaga e cila tha se elitat politike n\u00eb vendet si Kosova dhe Shqip\u00ebria kan\u00eb nj\u00eb munges\u00eb t\u00eb gatishm\u00ebris\u00eb p\u00ebr t\u00eb pranuar problemin e ikjes s\u00eb trurit. \u201cKosova ka munges\u00eb t\u00eb kapaciteteve njer\u00ebzore n\u00eb shum\u00eb fusha dhe ekspert\u00ebt n\u00eb fush\u00ebn e mjek\u00ebsis\u00eb, inxhinieris\u00eb, teknologjis\u00eb duhet t\u2019i ruajm\u00eb p\u00ebr veti p\u00ebrmes krijimit t\u00eb t\u00eb gjitha kushteve p\u00ebr t\u2019i mbajtur n\u00eb vend duke filluar nga pagat, kushtet e pun\u00ebs, avancimet n\u00eb karrier\u00eb etj.\u201d – propozoi ajo.\u00a0<\/span><\/p>\n

“A mundet nj\u00eb i ri t\u00eb ndihet i lir\u00eb kur \u00ebsht\u00eb n\u00ebn kurthin e sistemit, i cili supozohet q\u00eb t’a ndihmoj\u00eb individin q\u00eb t\u00eb jet\u00eb i plot\u00ebsuar n\u00eb jet\u00ebn e tij?” –<\/span><\/i> ngriti si tem\u00eb Dr.Zeneli duke pyetur se sa kemi b\u00ebr\u00eb q\u00eb t\u00eb afrojm\u00eb rinin\u00eb e vendit dhe nga diaspora n\u00eb politik\u00ebb\u00ebrje. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb, Jahjaga u p\u00ebrgjigj se p\u00ebr fatin ton\u00eb t\u00eb keq, ne nuk kemi arritur t\u00eb sjellim shembuj t\u00eb mir\u00eb t\u00eb politikan\u00ebve t\u00eb cil\u00ebt punojn\u00eb n\u00eb drejtim t\u00eb ndryshimit t\u00eb mentalitetit q\u00eb politika nuk \u00ebsh\u00eb biznes por sh\u00ebrbim ndaj vendit.\u00a0 \u201cPoashtu politikan\u00ebt po d\u00ebshtojn\u00eb t\u00eb zhvillojn\u00eb komunikimin me t\u00eb rinjt\u00eb – n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb indirekte duke i p\u00ebrjashtuar ata nga angazhimi i tyre dhe sidomos t\u00eb atyre n\u00eb diaspor\u00eb\u201d – u shpreh ajo.\u00a0<\/span><\/p>\n

Por, p\u00ebrkundrejt faktor\u00ebve shtyt\u00ebs s\u00eb papun\u00ebsis\u00eb, munges\u00ebs s\u00eb mund\u00ebsive t\u00eb pun\u00ebsimit, varf\u00ebris\u00eb, jetes\u00ebs s\u00eb paq\u00ebndrueshme – nj\u00eb num\u00ebr i familjeve n\u00eb Kosov\u00eb, Shqip\u00ebri e rajon pranojn\u00eb akoma remitanca nga familjar\u00ebt e tyre n\u00eb Diaspor\u00eb. Kjo edhe sikur ka ndikuar q\u00eb t\u00eb heq presionin nga lider\u00ebt tan\u00eb p\u00ebr t\u00eb k\u00ebrkuar kushte m\u00eb t\u00eb mira nga ta. Sipas presidentes Jahjaga<\/span> ky vakum po p\u00ebrdoret n\u00eb m\u00ebnyre m\u00eb t\u00eb menqur nga ana e lider\u00ebve, duke i l\u00ebn\u00eb pas dore p\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb e tyre p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar nj\u00eb jet\u00eb m\u00eb t\u00eb mir\u00eb p\u00ebr qytetar\u00ebt e vendit t\u00eb tyre.<\/span> Paramendoni n\u00ebse n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb diaspora nuk d\u00ebrgon para? Shum\u00eb t\u00eb rinj do t\u00eb detyroheshin t\u00eb nd\u00ebrprisnin shkollim, shum\u00eb t\u00eb tjer\u00eb do t\u00eb nd\u00ebrprisnin mjekimin e do t\u00eb kishte shum\u00eb pasoja t\u00eb r\u00ebnda.\u00a0<\/span><\/i><\/p>\n

N\u00eb fund t\u00eb diskutimit nuk u harrua t\u00eb p\u00ebrsh\u00ebndetet edhe puna dhe angazhimi i presidentes Jahjaga p\u00ebr t\u00eb mbijetuara e dhun\u00ebs seksuale gjat\u00eb luft\u00ebs n\u00eb Kosov\u00eb. Ajo dhe shum\u00eb t\u00eb tjer\u00eb e kan\u00eb thyer heshjten dhe tabun\u00eb dhe jan\u00eb munduar p\u00ebrmes kampanjave senzibilizuese t\u00eb b\u00ebhen z\u00ebri i tyre. \u201cPa paqen e tyre as ne (Kosova) nuk mund t\u00eb gjejm\u00eb paqe\u201d. Diskutimi i mbyll me fal\u00ebnderime dhe p\u00ebrulje ndaj angazhimit dhe kontributit t\u00eb pashoq t\u00eb diaspor\u00ebs n\u00eb zhvillimin e vendeve t\u00eb tyre am\u00eb.\u00a0<\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

PANEL DISKUTIMI: ANGAZHIMI I DIASPOR\u00cbS 20 20 – FORCIMI I BASHKEPUNIMIT<\/strong><\/a><\/p>\n

Shum\u00eb her\u00eb \u00ebsht\u00eb diskutuar dhe vler\u00ebsuar roli dhe angazhimi i shqiptar\u00ebve n\u00eb periudh\u00ebn e \u00e7lirimit t\u00eb Kosov\u00ebs. Por, \u00e7far\u00eb kemi m\u00ebsuar nga e kaluara?\u00a0 dhe \u00c7far\u00eb sjell e ardhmja n\u00eb 20 vitet e ardhshme? Cfar\u00eb i ka shtyr\u00eb shqiptaro-amerikan\u00ebt q\u00eb t\u00eb organizoheshin p\u00ebr \u00e7lirimin e Kosov\u00ebs? Si arrit\u00ebn ata q\u00eb t\u00eb bindnin popullin dhe politik\u00ebn amerikane q\u00eb kauza p\u00ebr vet\u00ebvendosje \u00ebsht\u00eb e drejt\u00eb elementare e nj\u00eb populli? P\u00ebrgjigje dhe shum\u00eb t\u00eb path\u00ebna u diskutuan n\u00eb debatin e moderuar nga z. Avni Mustafaj, nj\u00ebherish edhe Drejtor i K\u00ebshillit Komb\u00ebtar Shqiptaro-Amerikan – i njohur si NAAC, Ky panel kishte tem\u00ebn Angazhimi i Diaspor\u00ebs 20 – 20 – Forcimi i bashk\u00ebpunimit. Panelist\u00eb t\u00eb k\u00ebtij paneli ishin: Af\u00ebrdita Rakipi (SHBA), Shinasi Rama (SHBA), Besnik Pula (SHBA), Edita Tahiri (Kosov\u00eb).<\/em><\/p>\n

\u201cPse u themelua NACC dhe \u00e7far\u00eb b\u00ebri konkretisht kjo organizat\u00eb?\u201d – z.Mustafaj ia parashtroi k\u00ebt\u00eb pyetje koleges s\u00eb tij znj.Arf\u00ebrdita Rakipi, e cila dikur me shum\u00eb t\u00eb tjer\u00eb ishte an\u00ebtare t\u00eb k\u00ebtij organizimi. K\u00ebshilli Komb\u00ebtar Shqiptaro-Amerikan, nj\u00eb organizat\u00eb jo-qeveritare, prej vitesh e ka zhvilluar aktivitetin e saj n\u00eb kryeqytetin e Shteteve t\u00eb Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs p\u00ebr t\u00eb mbrojtur \u00e7\u00ebshtjet shqiptare n\u00eb kongresin dhe qeveris\u00eb amerikane. Q\u00eb nga krijimi n\u00eb vitin 1996, ky grup \u00ebsht\u00eb p\u00ebrpjekur p\u00ebr t\u00eb arritur paqen dhe nxitjen e proceseve demokratike n\u00eb Ballkan, p\u00ebrmes mb\u00ebshtetjes s\u00eb politikave demokratike, respektit p\u00ebr t\u00eb drejtat e njeriut, si dhe p\u00ebrmes programeve t\u00eb zhvillimit dhe edukimit.<\/p>\n

Znj.Rakipi me profesion eksperte e komunikimit, e lindur dhe rritur n\u00eb Amerik\u00eb filloi debatin duke shtjellur n\u00eb disa hapa themelimin e NAAC dhe se pse ishte i nevojsh\u00ebm nj\u00eb gj\u00eb e till\u00eb.<\/p>\n

\u201cKishte shum\u00eb organizata dhe organizime n\u00eb vitet e 90-ta n\u00eb ShBA, mir\u00ebpo mungonte nj\u00eb organizim i mir\u00ebfill\u00ebt edhe n\u00eb Washington D.C. p\u00ebr t\u00eb lobuar p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjen shqiptare. Ne ishim 10 blloqe nga Sht\u00ebpia e Bardh\u00eb dhe p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb kishte nj\u00eb zyre n\u00eb mes t\u00eb Sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb Bardh\u00eb, Kongresit dhe lobuesve t\u00eb tjer\u00eb\u201d – u shpreh Rakipi. S\u00eb \u00e7far\u00eb e b\u00ebri t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb k\u00ebt\u00eb organizim, ajo tha se ishte pik\u00ebpamja e tyre. \u201cDallimi ishte se nuk \u00ebsht\u00eb udh\u00ebhequr vet\u00ebm nga shqiparo-amerikan\u00ebt, por edhe pik\u00ebpamja ishte amerikane dhe ishim shum\u00eb t\u00eb kooordinuar. Ishte nj\u00eb qend\u00ebr ku mund t\u00eb merreshin informatat e sakta nga politikan\u00ebt amerikan\u00eb rreth Kosov\u00ebs dhe se si mund t\u2019i ndihmojm\u00eb shqiptar\u00ebt\u201d – tha ajo.<\/p>\n

Znj.Rakipi dhe Z.Mustafa fol\u00ebn edhe p\u00ebr kontributin q\u00eb ka dh\u00ebn\u00eb K\u00ebshilli Komb\u00ebtar Shqiptaro-Amerikan p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjet shqiptare, si pj\u00ebs\u00ebmarrja n\u00eb Konferenc\u00ebn e Rambujes\u00eb. Ata e pranuan q\u00eb ishte shum\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb bindej populli dhe politikan\u00ebt amerikan\u00eb sepse ata hezitonin t\u00eb nd\u00ebrhynin. Por, pozita gjeo-strategjike e Kosov\u00ebs, miqt\u00eb politikan t\u00eb shqiptar\u00ebve sikurse z.Eliot Angel, z. Joe DioGuardi, dhe strategjit\u00eb gjeopolitike t\u00eb Amerik\u00ebs e vun\u00eb n\u00eb pah Kosov\u00ebn si nj\u00eb vend ky\u00e7 p\u00ebr t\u00eb kontribuar n\u00eb paqe dhe demokratizim.<\/p>\n

Nj\u00eb rr\u00ebfim tjet\u00ebr e dha z.Shinasi Rama, nj\u00eb nga student\u00ebt m\u00eb aktiv t\u00eb l\u00ebvizjeve p\u00ebr demokraci n\u00eb Shqip\u00ebri, n\u00eb vitet 90, themelues i Partis\u00eb Demokratike t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb dhe profesor n\u00eb universitetin e Nju Jorkut. Sipas tij delegacioni i Kosov\u00ebs, p\u00ebr fat t\u00eb keq nuk e kishte profesionalizmin e duhur dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye u inkuadruan p\u00ebrpjekjet e diaspor\u00ebs.<\/p>\n

\u201cSi Diaspor\u00eb kemi qen\u00eb n\u00eb gjendje p\u00ebr t\u00eb ndikuar tek populli amerikan p\u00ebr t\u2019i treguar interesat e shqiptar\u00ebve p\u00ebrmes intervistave, konferencave p\u00ebr shtyp, botimeve takimeve, etj. Telefon\u00ebt ton\u00eb nuk pushonin asnj\u00ebher\u00eb n\u00eb momentin kur kuptonim q\u00eb do t\u00eb merrej ndonj\u00eb vendim i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm\u201d – tregoi ai. Madje ai p\u00ebrmendi q\u00eb n\u00eb zyret e tyre n\u00eb raste t\u00eb v\u00ebshtira edhe kan\u00eb fjetur n\u00eb dysheme, vet\u00ebm e vet\u00ebm p\u00ebr t\u2019i ndihmuar Kosov\u00ebs. Mir\u00ebpo, me krijimin e qeveris\u00eb s\u00eb p\u00ebrkohshme sipas z.Rama, filluan pak\u00ebnaq\u00ebsit\u00eb dhe armiq\u00ebsit\u00eb. \u201cKa pasur shum\u00eb ndarje ndon\u00ebse ne kemi treguar se cila do t\u00eb ishte rruga m\u00eb e duhur p\u00ebr t’a ndjekur por nuk na d\u00ebgjuan dhe filluam t\u00eb largohemi\u201d – tha ai.<\/p>\n

Kurse znj.Edita Tahiri, nj\u00eb politikane e cila ishte prezente n\u00eb shum\u00eb etapa t\u00eb zhvillimit politik t\u00eb Kosov\u00ebs, duke p\u00ebrfshir\u00eb k\u00ebtu edhe Konferenc\u00ebn e Rambujes\u00eb, Konferenc\u00ebn e Londr\u00ebs, negociatat me NATO, u shpreh se luft\u00ebn p\u00ebr \u00e7lirim e filloi vet\u00eb populli i Kosov\u00ebs. \u201cNe filluam s\u00eb pari vet\u00eb. 100 vjet \u00ebsht\u00eb dashur q\u00eb t\u00eb arrijm\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb pik\u00eb, dhe t\u00eb mos zvogelojm\u00eb shpirtjen dhe mendjen dhe t\u00eb mendojm\u00eb q\u00eb me 10-15 vjet e kemi arritur tek \u00e7lirimi. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb proces i gjat\u00eb, p\u00ebr t\u00eb cilin \u00ebsht\u00eb dashur nj\u00eb organizim p\u00ebr pavar\u00ebsi, dhe nuk do t\u00eb mund t\u00eb ndryshohej asgj\u00eb pa l\u00ebvizjet e brendshme p\u00ebr t\u00eb shfaqur argumentet se pse Kosova duhej t\u00eb ishte e lir\u00eb\u201d – u shpre ajo.<\/p>\n

Por, \u00e7far\u00eb duhet t\u00eb ndodh\u00eb p\u00ebrs\u00ebri q\u00eb t\u00eb v\u00ebm\u00eb n\u00eb l\u00ebvizje diaspor\u00ebn? Si duhet t\u00eb kthejm\u00eb idealin, t\u00eb njohim dhe t\u00eb vler\u00ebsojm\u00eb kontributin e tyre?<\/p>\n

Besnik Pula, sociolog dhe profesor n\u00eb Universitetin e Virxhinas u shpreh se fillimisht duhet t\u00eb kthejm\u00eb bised\u00ebn tek zhvillimit q\u00eb preokupojn\u00eb t\u00eb rinjt\u00eb tan\u00eb.\u00a0 Lufta p\u00ebr drejt\u00ebsi dhe nder brenda sistemeve t\u00eb krijuara n\u00eb Kosov\u00eb dhe Shqip\u00ebri t\u00eb cilat jan\u00eb t\u00eb kontrolluara nga nepotizmi dhe korrupsioni, duken si t\u00eb pamundura. K\u00ebta faktor\u00eb po ndikojn\u00eb edhe n\u00eb rritjen e diaspor\u00ebs ton\u00eb, u shpreh ai.<\/p>\n

N\u00eb fund, panelist\u00ebt than\u00eb s\u00eb shqiptar\u00ebt jan\u00eb faktor i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb Ballkan me zhvillimet e fundit, mir\u00ebpo mungon forca e bashk\u00ebpunimit. Z.Mustafaj me optizimin e tij u shpreh se “Gj\u00ebrat do t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsohen p\u00ebr shqiptar\u00ebt sepse gjeneratat reja jan\u00eb m\u00eb t\u00eb mira sesa ne dhe ne kemi nj\u00eb rol shum\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr t\u00eb luajtur n\u00eb Ballkan.”<\/p>\n

FJALIME INSPIRUESE<\/a>\u00a0<\/strong><\/p>\n

N\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb Konferenc\u00ebs Diaspora Flet, njer\u00ebz me ide kreative dhe histori suksesi p\u00ebrmes prezantimeve t\u00eb tyre jet\u00ebsore synuan t\u00eb inspironin mas\u00ebn duke i stimuluar p\u00ebr t\u00eb punuar m\u00eb shum\u00eb n\u00eb promovimin e diaspor\u00ebs si dhe p\u00ebr t\u00eb gjetur forma p\u00ebr t\u00eb kontribuar n\u00eb vendin e origjin\u00ebs. Dy nga rr\u00ebfimet e dit\u00ebs s\u00eb par\u00eb jan\u00eb si m\u00eb posht\u00eb:<\/p>\n

SHPRESA LOSHAJ – KANADA<\/strong><\/p>\n

Shpresa Loshaj, e lindur dhe rritur n\u00eb De\u00e7an, pas luft\u00ebs n\u00eb Kosov\u00eb zhvendoset n\u00eb Kanada mir\u00ebpo gjithmon\u00eb kishte n\u00eb mendje Gryk\u00ebn e De\u00e7anit dhe se si t\u00eb kontribuonte p\u00ebr Kosov\u00ebn. Gjat\u00eb udh\u00ebtimeve t\u00eb saja, ajo u vet\u00ebdij\u00ebsua p\u00ebr shum\u00eb probleme t\u00eb popullit t\u00eb Kosov\u00ebs sikurse varf\u00ebria dhe ndjenjat e pashpresshm\u00ebris\u00eb q\u00eb ishin mbizotruese tek populli. Ajo poashtu kishte par\u00eb se si n\u00eb lumin e fshatit ku ajo ishte lar\u00eb dikur si f\u00ebmij\u00eb kishte filluar q\u00eb t\u00eb thahej sepse p\u00ebrgjat\u00eb tij po nd\u00ebrtoheshin hidrocentrale.<\/p>\n

\u201cIniciativa e par\u00eb ishte p\u00ebr mbrojtjen e lumit ku jam rrit\u00eb pasi q\u00eb pash\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb thar\u00eb dhe n\u00eb t\u00eb jan\u00eb nd\u00ebrtuar 3 hidrocentrale p\u00ebrgjat\u00eb shtratit t\u00eb tij. Kauza tjet\u00ebr ka qen\u00eb pasioni im, q\u00eb t\u00eb dokumentoj kontributin e grave gjat\u00eb luft\u00ebs n\u00eb Kosov\u00eb. Un\u00eb nuk e kam par\u00eb p\u00ebrkujtimin e kontributit t\u00eb grave gjat\u00eb luft\u00ebs sa her\u00eb q\u00eb kam ardhur n\u00eb Kosov\u00eb. E kam kuptuar q\u00eb jo vet\u00ebm un\u00eb, por edhe shum\u00eb gra t\u00eb tjera t\u00eb fshatit nuk ndihen t\u00eb p\u00ebrfshira n\u00eb kujtimin e luft\u00ebs dhe q\u00eb kontributet e tyra po fshihen\u201d – tregoi n\u00eb detaje ajo. Por, edhe pse t\u00eb dy angazhimet po i marrin asaj shum\u00eb energji dhe koh\u00eb, shpirti i saj rebel nuk po e l\u00eb q\u00eb t\u00eb ndalet. Shpresa tha q\u00eb shum\u00eb shpejt do t\u00eb nd\u00ebrtohet nj\u00eb memorial p\u00ebr grat\u00eb n\u00eb fshatin e saj, Carrabreg, por s\u2019e ka nd\u00ebrmend t\u00eb dor\u00ebzohet deri sa t\u00eb mbroj\u00eb Gryk\u00ebn e De\u00e7anit nga hidrocentralet e nd\u00ebrtuara n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb jo-ligjore dhe jo t\u00eb drejt\u00eb.<\/p>\n

YLFETE FANAJ – ZVICER <\/strong><\/p>\n

P\u00ebr dallim nga Shpresa Loshaj, Ylfete Fanaj vazhdon aktivitetin dhe jet\u00ebn e saj n\u00eb Zvic\u00ebr. Prezantimin e saj e filloi me k\u00ebng\u00ebn \u201cMoj e bukura More\u201d, k\u00ebng\u00eb e cila e kishte shoq\u00ebruar gjat\u00eb cermonis\u00eb s\u00eb inagurimit t\u00eb saj si Kryetare e Parlamentit Kantonal t\u00eb Lucernit.<\/p>\n

\u201cE p\u00ebrzgjodha k\u00ebt\u00eb k\u00ebng\u00eb sepse n\u00eb at\u00eb moment m\u00eb kaploi nj\u00eb mall i madh p\u00ebr vendin e lindjes, dhe poashtu m\u00eb ka kapluar nj\u00eb respekt i madh p\u00ebr vendin q\u00eb m\u00eb dha shum\u00eb mund\u00ebsi, Zvicr\u00ebn, dhe nj\u00ebkoh\u00ebsisht m\u00eb ka kapluar ndjenja e fal\u00ebnderimit p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb ata njer\u00ebz q\u00eb m\u00eb kan\u00eb mb\u00ebshtetur n\u00eb rrug\u00ebtimin tim. K\u00ebnga p\u00ebr mua \u00ebsht\u00eb simbol i vlerave t\u00eb shqiptar\u00ebve, kurse p\u00ebr t\u00eb tjer\u00ebt ka qen\u00eb nj\u00eb akt patriotik. Por une i urrej simbolet patriotike, m\u00eb shum\u00eb i dua vlerat e sinqerta shqiptare dhe mundohem q\u00eb ti g\u00ebrshetoj me vlerat zvicerane\u201d – tha ajo.<\/p>\n

Fanaj n\u00eb fjalimin e saj inspirues p\u00ebrmendi po ashtu moton e saj \u201cbuk\u00eb, krip\u00eb e zem\u00ebr\u201d, t\u00eb cilin e kishte th\u00ebn\u00eb edhe kur e mori mandantin e saj n\u00eb Parlamentin e Lucernit. N\u00eb lidhje me moton e saj, ajo ka p\u00ebrmendur elementet e mikpritjes. P\u00ebr shembull p\u00ebr t\u00eb kripa p\u00ebrkujdeset p\u00ebr shijen e buk\u00ebs, nj\u00ebjt\u00eb sikurse jan\u00eb debatet n\u00eb politik\u00eb. Dhe zemra na kujton q\u00eb t\u00eb p\u00ebrkujdesemi q\u00eb t\u00eb b\u00ebjme gjith\u00e7ka me pasion dhe me zem\u00ebr. E pjekja e buk\u00ebs \u00ebsht\u00eb si te puna e politik\u00ebs: Duhet ta ngjesh\u00ebsh brumin mir\u00eb, t\u00eb shtosh p\u00ebrb\u00ebr\u00ebsit e duhur dhe sasin\u00eb e duhur. N\u00ebse buk\u00ebt nuk dalin si\u00e7 ke imagjinuar, at\u00ebher\u00eb duhet t\u00eb b\u00ebni nj\u00eb fillim t\u00eb ri.<\/p>\n

\u201cUn\u00eb nuk jetoj n\u00eb nj\u00eb bot\u00eb zvicerane t\u00eb ndar\u00eb dhe nj\u00eb bot\u00eb shqiptare t\u00eb ndar\u00eb, por n\u00eb nj\u00eb bot\u00eb unike ku shoh t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebtat para dallimeve\u201d – tha ajo.<\/p>\n

OSMAN OSMANI – ZVIC\u00cbR<\/strong><\/p>\n

Iniciator dhe bashk\u00ebthemelues i shoqat\u00ebs \u201cPro Integra\u201d (prointegra.ch) – qendr\u00ebs profesionale p\u00ebr migracion dhe i kompetenc\u00ebs shqiptaro-zvicerane.<\/p>\n

Z. Osmani\u00a0 aktiv edhe n\u00eb jet\u00ebn shoq\u00ebroro-politike: Bart\u00ebs i mandateve politike: Deputet kantonal (2006 \u2013 2009 \/ 2015 \u2013 2017) dhe asamblist n\u00eb qytetin Shafhausen (2013 \u2013 2015). \u00cbsht\u00eb bashk\u00eb-iniciues e bashk\u00ebthemelues i struktur\u00ebs s\u00eb migrant\u00ebve socialdemokrat\u00eb t\u00eb Zvicr\u00ebs (2011). Q\u00eb nga viti 2017 \u00ebsht\u00eb zgjedhur vet i dyti si p\u00ebrfaq\u00ebsues i migrant\u00ebve\/eve socialdemokrat\/e n\u00eb drejtorin\u00eb ekzekutive t\u00eb Partis\u00eb Socialdemokrate t\u00eb Zvicr\u00ebs.<\/p>\n

Ai flet p\u00ebr marr\u00ebveshjen nd\u00ebrshtet\u00ebrore mes Zvicr\u00ebs dhe Kosov\u00ebs, p\u00ebr sigurimet shoq\u00ebrore, e cila zhvillohej p\u00ebr t\u00eb gjitha shtetet e dala nga Jugosllavia, por q\u00eb me vendimin e qeveris\u00eb s\u00eb Zvicr\u00ebs, n\u00eb vitin 2010, kjo marr\u00ebveshje ndaloi s\u00eb funksionuari n\u00eb Kosov\u00eb. Kjo b\u00ebri q\u00eb mij\u00ebra shtetas\u00eb t\u00eb Kosov\u00ebs t\u00eb diskriminohen shum\u00eb. Kushdo qe ka dashur t\u00eb ruaj\u00eb pensionin e pleq\u00ebris\u00eb \u00ebsht\u00eb dashur ta ruaj\u00eb vendbanimin n\u00eb Zvic\u00ebr dhe p\u00ebr ata q\u00eb ktheheshin n\u00eb Kosov\u00eb nuk lejohej t\u00eb merrej pensioni. Gjithashtu t\u00eb vejat e pensionist\u00ebve dhe f\u00ebmij\u00ebt e tyre nuk mor\u00ebn asnj\u00eb d\u00ebmshp\u00ebrblim. Osmani shfaqi edhe raste konkrete t\u00eb disa personave me probleme t\u00eb lart\u00ebcekura.<\/p>\n

ORI HOXHA – SHQIP\u00cbRI<\/strong><\/p>\n

Ori Hoxha, Bashk\u00eb-themelues dhe Brand Ambassador, alphaPlan, ndoqi studimet e larta per Bioinxhinieri ne Universitetin e Kalifornis\u00eb, Berkeley, nga ku u diplomua me High Honors. Pas diplomimit Ori kaloi neper disa eksperienca pune, ne korporata te medha si Genentech dhe Illumina, apo edhe ne start up si Protein Fluidics. Tashme “on leave of absence” nga programi elitar Leaders for Global Operations ne Massachusetts Institute of Technology, Ori po ndjek nje sere projektesh ne Tirane per te mundesuar fortesimin e nje ure shkembimi njohurish midis dy lokaliteteve qe kane pervijezuar jeten e tij: Silicon Valley dhe Tirana.<\/p>\n

Ai prezantoi “Code for Albania” dhe se si Diaspora Shqiptare ne Silicon Valley ka nd\u00ebrmarr\u00eb hapa konkret p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar ura lidh\u00ebse midis ballin\u00ebs s\u00eb zhvillimit teknologjik mbar\u00eb bot\u00ebror dhe Shqip\u00ebris\u00eb. Programi Code for Albania jo vet\u00ebm q\u00eb sjell n\u00eb Tiran\u00eb ekspertiz\u00ebn nga Universiteti Stanford, por mund\u00ebson edhe ekspozimin e t\u00eb rinjve t\u00eb etur p\u00ebr teknologji n\u00eb vend me ekspertet shqiptar\u00eb nga kompani si Facebook, Apple, Splunk etj. alphaPlan \u00ebsht\u00eb nj\u00eb organizat\u00eb jo-fitimprur\u00ebse e cila p\u00ebr synim ka rritjen e njohurive p\u00ebr\u00a0 silicon Valley dhe shoq\u00ebris\u00eb shqiptare n\u00eb Shqip\u00ebri. N\u00eb k\u00ebt\u00eb organizat\u00eb jan\u00eb rreth 25 ekspert\u00eb nga diaspora. Theksi bie tek zhvillimi i t\u00eb menduarit kritik tek t\u00eb rinjt\u00eb. Projektet e zhvilluara nga alphaPlan b\u00ebhen kryesisht p\u00ebr t\u00eb rinjt\u00eb nga qytete t\u00eb ndryshme t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb dhe mb\u00ebshtetja e \u00ebndrrave t\u00eb tyre \u00ebsht\u00eb q\u00ebllim ky\u00e7 p\u00ebr alphaPlan.<\/span><\/p>\n

ADELAJDA MATUKA DHE ARIANA KOSOVA – ITALI<\/strong><\/p>\n

Adelajda Matuka, e cila mban poziten e z\u00ebv\u00ebnd\u00ebspresidentes s\u00eb lidhj\u00ebs s\u00eb student\u00ebve shqiptaro-italian \u201cLe Aquile – Shqiponjat\u201d dhe n\u00ebnkryetare e lidhjes s\u00eb m\u00ebsuesve shqiptar\u00eb n\u00eb Itali angazhohet q\u00eb t\u00eb rris\u00eb marr\u00ebveshjet e bashk\u00ebpunimit n\u00eb mes t\u00eb Universiteteve Italiane dhe Universiteteve Shqiptare. Q\u00eb nga fillimi i funksionimit n\u00eb vitin 2018, Lidhja e Student\u00ebve Shqiptar\u00eb n\u00eb Itali ka arritur marr\u00ebveshje bashk\u00ebpunimi n\u00eb mes t\u00eb Universitetit t\u00eb Kamarinos p\u00ebr ofrimin e 25 bursave p\u00ebr student\u00ebt nga Kosova. Ajo cfar\u00eb ka synuar ajo s\u00eb bashku me ekipin \u00ebsht\u00eb q\u00eb organizata Le Aquile t\u00eb mos jet\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb organizim por edhe familje e cila ofron mb\u00ebshtetje p\u00ebr student\u00ebt q\u00eb shkojn\u00eb p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb Itali. S\u00eb bashku me Adelajd\u00ebn ishte edhe Ariana Kosova nj\u00eb grua me energji t\u00eb jasht\u00ebzakonshme e cila mundohet t\u00eb forcoj\u00eb lidhjet identitare dhe t\u00eb promovoj\u00eb gjuh\u00ebn shqipe. N\u00eb fjalimin e saj ajo potencoi se d\u00ebshira e saj ishte t\u00eb b\u00ebj di\u00e7ka p\u00ebr student\u00ebt shqiptar\u00eb q\u00eb t\u2019ju ofroj\u00eb mund\u00ebsi studimi jasht\u00eb vendit q\u00eb sipas saj ka shum\u00eb bursa por pak informacione.<\/span><\/p>\n

DESAR SULEJMANI – GJERMANI<\/strong><\/p>\n

\u00cbsht\u00eb pianist dhe dirigjent me banim n\u00eb Gjermani por me origjin\u00eb nga Shkodra. Ai gjat\u00eb fjalimit t\u00eb tij brenda komponent\u00ebs s\u00eb falimeve inspiruese prezantoi dy projekte t\u00eb cilat i zhvillon prej koh\u00ebsh. Projekti i par\u00eb i quajtur \u201cEuropian\u00a0 Summer Music Academy\u201d, i cili zhvillohet q\u00eb nga viti 2012 n\u00eb Kosov\u00eb. An\u00ebtar\u00ebt e k\u00ebtij projekti jan\u00eb koleg\u00ebt e Desarit, t\u00eb cil\u00ebt vijn\u00eb nga Evropa per\u00ebndimore dhe lindore, e q\u00eb vijn\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb p\u00ebr ta zhvilluar k\u00ebt\u00eb projekt. P\u00ebr ta profesionalizuar ende me shum\u00eb, u krijua projekti i dyt\u00eb i cili quhet \u201c Western Balkans Youth Orchestra\u201d, e q\u00eb \u00ebsht\u00eb e p\u00ebrb\u00ebr\u00eb nga t\u00eb rinjt\u00eb t\u00eb cil\u00ebt merren me muzik\u00eb klasike nga Ballkani Per\u00ebndimor. Baza e k\u00ebtyre projekteve \u00ebsht\u00eb edukimi i popullsis\u00eb dhe njohja e historis\u00eb nga gjeneratat e reja. P\u00ebrvec politikan\u00ebve t\u00eb cil\u00ebt krijojn\u00eb politika dhe marr\u00ebdhenie me shtetet e tjera, \u00ebsht\u00eb detyr\u00eb morale e shoq\u00ebris\u00eb q\u00eb t\u00eb kontriboj\u00eb n\u00eb emancipimin e popullsis\u00eb dhe krijimin e paq\u00ebs n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor.<\/span><\/strong><\/p>\n

ERMAL SULAJ – GREQI<\/strong><\/p>\n

Ermal Sulaj ka ndjekur studimet dhe ka diplomuar n\u00eb Mardh\u00ebnie Nd\u00ebrkomb\u00ebtare & Shkenca Politike nga Universiteti i Indianapolit (Kampi i Athin\u00ebs) 2008 \u2013 2013. Mbas mbarimit t\u00eb studimeve, n\u00eb 2013 u angazhua me v\u00ebllain e tij n\u00eb krijimin e nj\u00eb kompanie turistike (ATS) t\u00eb cil\u00ebn vazhdon ta drejtoj\u00eb dhe sot. An\u00ebtar i shoaqat\u00ebs atdhetare \u201cV\u00ebllaz\u00ebrimi\u201d dhe i Klubit t\u00eb shkrimtar\u00ebve \u201cDrita\u201d n\u00eb Athin\u00eb. N\u00eb tetor t\u00eb vitit 2017, p\u00ebrzgjidhet n\u00eb krye t\u00eb Federat\u00ebs s\u00eb Shoqatave Shqiptare n\u00eb Greqi (Sot \u201cKomuniteti Shqiptar n\u00eb Greqi\u201d). Gjithashtu mban postin e sekretarit t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm n\u00eb Forumin Grek t\u00eb Emigrant\u00ebve n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Greqin\u00eb q\u00eb nga shkurti i vitit 2018. \u00cbsht\u00eb edhe p\u00ebrfaq\u00ebsues i komunitetit shqiptar n\u00eb K\u00ebshillin e Integrimit p\u00ebr emigrant\u00ebt n\u00eb Bashkin\u00eb e Athin\u00ebs. Ai gjat\u00eb k\u00ebtij fjalimi tregoi dhe renditi aktivitetet dhe sukseset q\u00eb i kan\u00eb arrituar komuniteti shqiptar fal\u00eb organizimit dhe koordinimit n\u00eb mes tyre. Sipas tij, n\u00eb t\u00eb ardhmen e af\u00ebrt pritet q\u00eb komuniteti i tyre t\u00eb organizohen dhe integrohen n\u00eb politik\u00ebn greke p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb pjes\u00eb s\u00eb pari n\u00eb zgjedhjet komunale e m\u00eb pas edhe qendrore s\u00eb bashku si nj\u00eb trup politik i p\u00ebrbashk\u00ebt.<\/p>\n

 <\/p>\n

PANEL DISKUTIMI: P\u00cbRFAQESIMI POLITIK I DIASPOR\u00cbS N\u00cb VENDET AM\u00cb<\/strong><\/a><\/p>\n

Ka disa vite q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuesit politik n\u00eb Prishtin\u00eb dhe Tiran\u00eb i premtojn\u00eb diaspor\u00ebs p\u00ebrfaq\u00ebsim m\u00eb dinjitoz n\u00eb institucione, p\u00ebrfshir\u00eb ul\u00ebse n\u00eb Kuvend n\u00eb Kosov\u00eb, dhe respektivisht t\u00eb drejt\u00ebn e vot\u00ebs n\u00eb Shqip\u00ebri. Por, k\u00ebto premtime deri m\u00eb tani nuk jan\u00eb realizuar. Kan\u00eb kaluar 4 vite nga Samiti i Par\u00eb i Diaspor\u00ebs dhe dy vite nga Konferenca Diaspora Flet, si dy nga ngjarjet m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha – si kuvende t\u00eb diaspor\u00ebs – ku \u00ebsht\u00eb k\u00ebrkuar q\u00eb t\u00eb trajtohet diaspora si pjes\u00eb e sistemit politik n\u00eb vend. Edhe n\u00eb panelin e organizuar n\u00eb konferenc\u00ebn Diaspora Flet u ngrit\u00ebn pyetjet si: Kush p\u00ebrfaq\u00ebson Diaspor\u00ebn n\u00eb vendet e am\u00eb? Cila \u00ebsht\u00eb situata me votimin jasht\u00eb vendit? Sa e p\u00ebrfshijn\u00eb partit\u00eb politike Diaspor\u00ebn n\u00eb programet e tyre? Sa jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrgjegjshme institucionet shtet\u00ebrore ndaj diaspor\u00ebs? Sa ndikon diaspora n\u00eb politik\u00ebn e vendeve t\u00eb origjin\u00ebs?.<\/p>\n

Paneli u moderua nga Sihana Bejtullahu (GERMIN), me p\u00ebrb\u00ebrje t\u00eb panelist\u00ebve si z. Pandeli Majko (Minist\u00ebr e Shtetit p\u00ebr Diaspor\u00ebn), Liza Gashin (politologe, themeluese e GERMIN), Korab Sejdiu (Avokat), Mark Gjonaj, K\u00ebshilltar Bashkiak i Nju Jorkut nj\u00ebherish edhe kryetar i K\u00ebshillit Komb\u00ebtar t\u00eb Diaspor\u00ebs (KKD), dhe Roland Gjoni (ekspert ligjor dhe politolog).<\/p>\n

Gjat\u00eb fjal\u00ebs s\u00eb tij ministri Majko tha se sot Diaspora jo vet\u00ebm n\u00eb Shqip\u00ebri por n\u00eb gjith\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn shqiptare po kthehet nga nj\u00eb sasi n\u00eb nj\u00eb cil\u00ebsi, duke u shprehur se ka nisur num\u00ebrimi mbrapsht p\u00ebr realizimin e t\u00eb drejt\u00ebs s\u00eb vot\u00ebs p\u00ebr shtetasit shqiptar\u00eb jasht\u00eb vendit.<\/p>\n

\u201cTani po diskutohet nga pik\u00ebpamja e num\u00ebrimit mbrapsht, realizimi i t\u00eb drejt\u00ebs s\u00eb vot\u00ebs dhe p\u00ebr shtetasit tan\u00eb jasht\u00eb vendit dhe mendoj q\u00eb koncepti i p\u00ebrfaq\u00ebsimit politik do jet\u00eb i nd\u00ebrlidhur, dhe nuk do t\u00eb jet\u00eb thjesht\u00eb nj\u00eb reklam\u00eb apo thjesht\u00eb p\u00ebr t\u00eb th\u00ebn\u00eb q\u00eb kemi p\u00ebrfaq\u00ebsues nga Diaspora n\u00eb politik\u00eb, por kjo e lidhur dhe me nj\u00eb presion pozitiv q\u00eb do t\u00eb vij\u00eb nga drejtuesit jasht\u00eb vendit. Arsyetimi \u00ebsht\u00eb se p\u00ebrvec fjal\u00ebve, politika \u00ebsht\u00eb matematike dhe shtetasit jasht\u00eb vendit do t\u00eb jen\u00eb matematik\u00eb. Ata do t\u00eb jen\u00eb votues t\u00eb rinj dhe do t\u00eb sjellin hap pas hapi ndryshime n\u00eb politik\u00ebn n\u00eb Kosov\u00eb. \u201d, tha ministri Majko.<\/p>\n

Nd\u00ebrsa Liza Gashi, p\u00ebr dallim nga Ministri Majko, tha se shteti i Kosov\u00ebs nuk ka financuar mjaftuesh\u00ebm aty ku ka shqiptar\u00eb p\u00ebr t\u00eb afruar m\u00eb diaspor\u00ebn dhe p\u00ebr t’i bashk\u00ebrenduar aktivitet. Sipas saj ka nj\u00eb munges\u00eb t\u00eb nd\u00ebrlidhjes n\u00eb mes t\u00eb gjeneratave te reja dhe t\u00eb vjetra rreth rolit dhe angazhimit t\u00eb diaspor\u00ebs. P\u00ebr t\u00eb, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb moment historik q\u00eb i kemi 3 ministria shqiptar\u00eb p\u00ebr diaspor\u00ebn dhe ky momentum duhet shfryt\u00ebzuar p\u00ebr t\u00eb ecur p\u00ebrpara.<\/p>\n

\u201cProblemi zakonisht q\u00ebndron tek implementimi, dhe gjeneratat e reja kan\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr dashuri, pasion, energji dhe l\u00ebvizje p\u00ebr t\u00eb afruar diaspor\u00ebn. Na mungon koorndinimi dhe alternativa \u00ebsht\u00eb q\u00eb t\u00eb kopjojm\u00eb modele te ndryshme si Irlanda, Izraeli dhe India. Duhet t\u00eb investojm\u00eb dhe nuk duhet t\u00eb pritet pala e 3-t\u00eb t\u00eb investoj\u00eb tek komuniteti jon\u00eb, por duhet vet\u00eb, sepse jan\u00eb disa l\u00ebvizje n\u00eb diaspor\u00eb\u201d, tha ajo. N\u00eb k\u00ebt\u00eb panel ishte i pranish\u00ebm edhe ish-deputeti i Kuvendit t\u00eb Kosov\u00ebs, tani avokat, Korab Sejdiu. Z. Sejdiu, 2 vite m\u00eb par\u00eb n\u00eb komisionin p\u00ebr legjislacion n\u00eb Kuvendin e Kosov\u00ebs s\u00eb bashku me deputeten Albulena Haxhiu kishin nd\u00ebrrmarrur nj\u00eb iniciativ\u00eb p\u00ebr amandamentimin e ligjit p\u00ebr votim jasht\u00eb vendit, duke e p\u00ebrshtatur votimin e diaspor\u00ebs n\u00eb misionit diplomatike jasht\u00eb vendit mir\u00ebpo sipas tij, ajo se \u00e7far\u00eb ndodhi ishte se politikan\u00ebt e pozit\u00ebs vendos\u00ebn q\u00eb ta mbanin peng k\u00ebt\u00eb projektligj ngase e dinin se nuk mund t\u00eb kalkulonin n\u00eb votat e diaspor\u00ebs.<\/p>\n

\u00c7far\u00eb duhet b\u00ebr\u00eb q\u00eb t\u00eb kemi nj\u00eb koorndim m\u00eb efektiv n\u00eb mes t\u00eb komunitetit jasht\u00eb vendit dhe institucioneve? Kjo pyetje u adresua z.Mark Gjonaj, i cili para se t\u00eb p\u00ebrgjigjej tha se duhet kuptuar se \u00e7far\u00eb \u00ebsht\u00eb diaspora. Sipas tij, diaspora \u00ebsht\u00eb pasuria m\u00eb e madhe komb\u00ebtare. \u201cDuhet t\u00eb punojm\u00eb p\u00ebr gjeneratat e ardhshme q\u00eb t\u00eb nd\u00ebrtojm\u00eb nj\u00eb themel te fort\u00eb dhe ka nevoj\u00eb p\u00ebr lidership. Diaspora duhet t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb vetin n\u00eb parlament\u201d, u shpreh ai. Kurse p\u00ebr Roland Gjonin diaspora \u00ebsht\u00eb burim reaksionar por edhe nj\u00eb aset, e cila shihet si drit\u00eb shprese por edhe si k\u00ebrc\u00ebnim. P\u00ebr t\u00eb pavar\u00ebsisht t\u00eb drejt\u00ebs s\u00eb vot\u00ebs, duhet punuar n\u00eb nd\u00ebrtimin e nd\u00ebrsjellt\u00eb t\u00eb besimit dhe respektit.<\/p>\n

N\u00eb fund t\u00eb diskutimit, u potencua se diaspora \u00ebsht\u00eb mbipartiake dhe se partit\u00eb politike nuk duhet t\u00eb jen\u00eb prezente n\u00eb diaspor\u00eb por duhet t\u00eb perfshijn\u00eb diaspor\u00ebn brenda programeve t\u00eb veta qeveris\u00ebse. U rekomandua q\u00eb poashtu t\u00eb trajtohet tema e pensioneve, ri-atdhesimit, kanalizimi i remitancave e investimet e huaja.<\/p>\n

PANEL DISKUTIMI: <\/strong>ARTI DHE DIPLOMACIA<\/strong><\/a><\/p>\n

N\u00eb nj\u00eb bot\u00eb gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb globalizuar dhe t\u00eb nd\u00ebrvarur, ku p\u00ebrhapja e teknologjis\u00eb s\u00eb komunikimit masiv siguron q\u00eb t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb kemi ndaj nj\u00ebri-tjetrit, nj\u00eb qasje m\u00eb t\u00eb madhe se kurr\u00eb m\u00eb par\u00eb, diplomacia artistike dhe kulturore \u00ebsht\u00eb thelb\u00ebsore p\u00ebr promovimin e interesave dhe vlerave komb\u00ebtare, si dhe nxitjen e paqes dhe stabilitetit n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn. Numri n\u00eb rritje i artist\u00ebve shqiptar\u00eb me ndikim n\u00eb bot\u00eb ka krijuar mund\u00ebsit\u00eb p\u00ebr t\u00eb promovuar kultur\u00ebn shqiptare si dhe p\u00ebr t\u00eb ndikuar q\u00eb vendet e tjera t\u00eb njohin dhe t\u00eb promovojn\u00eb kultur\u00ebn ton\u00eb gjithashtu. Duke marr\u00eb parasysh k\u00ebt\u00eb, ky panel bashkoi tre personazhe shum\u00eb frym\u00ebzuese, me energji t\u00eb jasht\u00ebzakonshme pozitive p\u00ebr t\u00eb treguar se si ata e p\u00ebrdorin n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb efektive fam\u00ebn e tyre p\u00ebr t\u00eb promovuar kultur\u00ebn dhe vlerat shqiptare. N\u00eb panelin e moderuar nga Avni Mustafaj, an\u00ebtar i bordit t\u00eb drejtorve t\u00eb Germin, Fadil Berisha (fotograf & filantrop), Emina Cunmulaj (modele & filantrope) dhe Ermonela Jaho (soprano), t\u00eb famshmit shqiptar\u00eb, brenda 60 minutave diskutuan dhe ngrit\u00ebn v\u00ebmendjen ndaj r\u00ebnd\u00ebsis\u00eb s\u00eb diplomacis\u00eb dhe artit.<\/p>\n

Avni Mustafaj, i ndodhur n\u00eb korridorin e studios s\u00eb Fadil Berish\u00ebs n\u00eb New York , n\u00eb vendin ku jan\u00eb zhvilluar shum\u00eb projekte madhore artistike, filloi diskutimin me pyetjen: \u00c7far\u00eb \u00ebsht\u00eb p\u00ebr ta arti, diplomacia dhe se pse i promovojn\u00eb ata vlerat shqiptare?<\/p>\n

I pari i cili u p\u00ebrgjigj ishte Fadil Berisha, i cili tha se r\u00ebnd\u00ebsia e vizualizimit, pra paraqitja e dikujt \u00ebsht\u00eb shum\u00eb me r\u00ebnd\u00ebsi. P\u00ebr t\u00eb, mision jet\u00ebsor ishte q\u00eb t\u2019i paraqiste t\u00eb bukur shqiptar\u00ebt, pavar\u00ebsisht profesionit t\u00eb tyre, duke i k\u00ebrkuar n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn p\u00ebr t\u2019i fotografuar dhe p\u00ebr t\u00eb paraqitur fuqin\u00eb e tyre. K\u00ebshtu, e kujton ai edhe takimin e par\u00eb me super-modelen Emina Cunmulaj gjat\u00eb nj\u00eb mbr\u00ebmje n\u00eb New York. \u201cUn\u00eb i thash, duhet t\u00eb shkosh t\u00eb garosh n\u00eb Miss Albania, dhe ajo u p\u00ebrgjigj: Po, po n\u00eb rregull\u201d. S\u00eb bashku, n\u00eb nj\u00eb udh\u00ebtim n\u00eb Shqip\u00ebri para shum\u00eb koh\u00ebsh, u munduan t\u00eb frym\u00ebzojn\u00eb shum\u00eb artist\u00eb t\u00eb rinj p\u00ebr t\u00eb vazhduar \u00ebndrrat e tyre. Ky udh\u00ebtim sipas modeles Cunmulaj ishte sikur nj\u00eb shp\u00ebrthim i vullkanit, duke e b\u00ebr\u00eb at\u00eb q\u00eb t\u00eb kuptoj\u00eb fuqin\u00eb q\u00eb e ka dhe t\u00eb cil\u00ebn duhej ta p\u00ebrdorte p\u00ebr t\u00eb t\u00ebrhequr v\u00ebmendjen e t\u00eb rinjve.<\/p>\n

\u201cP\u00ebrmes fuqis\u00eb ton\u00eb dhe miliona shqiptar\u00ebve ne sjellim shum\u00eb drit\u00eb, bukuri dhe k\u00ebnaq\u00ebsi tek komuniteti\u201d – tha ajo. Cunmulaj poashtu kujtoi momentin e par\u00eb q\u00eb ajo para publikut tregoi q\u00eb \u00ebsht\u00eb shqiptare dhe jo jugosllave, si\u00e7 e kishin paraqitur m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n

Sopranoja me fam\u00eb bot\u00ebrore, Ermonela Jaho, tha se p\u00ebrmes z\u00ebrit ajo shpreh ndjenjat, sakrificat dhe rrug\u00ebtimin e saj si shqiptare n\u00eb sken\u00ebn bot\u00ebrore. Ajo tha se kur filloi t\u00eb k\u00ebndonte opera si nj\u00eb 18 vjecare, kishte shum\u00eb paragjykime p\u00ebr shqiptar\u00ebt dhe se si nj\u00eb shqiptare mund t\u00eb k\u00ebndoj\u00eb opera.\u00a0 \u201cJeni m\u00eb emocional\u00eb kur jeni jasht\u00eb vendit. Prandaj, them se arti \u00ebsht\u00eb diplomacia m\u00eb e mir\u00eb, sepse ne takojm\u00eb njer\u00ebz nga e gjitha bota dhe p\u00ebrmes pun\u00ebs ton\u00eb i tregojm\u00eb vlerat dhe ndjenjat e vendit ton\u00eb\u201d – u shpreh ajo.<\/p>\n

Sipas tyre, prezantimin dhe p\u00ebrmir\u00ebsimin e imazhit t\u00eb shqiptar\u00ebve nep\u00ebr bot\u00eb e ndjejn\u00eb si nj\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi dhe detyr\u00eb, ashtu si\u00e7 e tha edhe Ermonela \u201cKur un\u00eb prezantohem nuk jam m\u00eb vet\u00ebm Ermonela, \u00ebsht\u00eb e t\u00ebr\u00eb ajo se \u00e7far\u00eb kam prapa \u00e7far\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsoj, pra un\u00eb jam shqiptare dhe prezantoj komunitetin shqiptar\u201d. N\u00eb fund t\u00eb panelit, Emina e dha nj\u00eb mesazh p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb ata q\u00eb mendojn\u00eb q\u00eb \u00ebndrrat e tyre nuk mund t\u00eb realizohen, ngase p\u00ebrvoja e saj n\u00eb Shqip\u00ebri e ka b\u00ebr\u00eb t\u00eb kuptoj\u00eb q\u00eb shum\u00eb vajza nuk shkollohen, martohen her\u00ebt dhe \u00ebndrrat e tyre u p\u00ebrfundojn\u00eb. \u201c Un\u00eb ju them atyre q\u00eb edhe historia ime isht\u00eb k\u00ebshtu, prind\u00ebrit e mi donin t\u00eb m\u00eb martonin n\u00eb mosh\u00ebn 15 vjecare, por un\u00eb nuk pranova. Jeta nuk \u00ebsht\u00eb \u00e7far\u00eb thon\u00eb t\u00eb tjer\u00ebt, jeta \u00ebsht\u00eb ajo \u00e7far\u00eb qielli ofron, nj\u00eb hap\u00ebsir\u00eb shum\u00eb e madhe q\u00eb duhet eksploruar\u201d, p\u00ebrfundoi Cunmulaj.<\/p>\n

PANEL DISKUTIMI: DIPLOMACIA DIGJITALE DHE PUBLIKE<\/strong><\/a><\/p>\n

Kuptimi dhe influencimi i q\u00ebndrimeve publike, p\u00ebrtej diplomacise tradicionale t\u00eb qeverive, ka nj\u00eb r\u00ebndesi t\u00eb madhe n\u00eb rendin e sot\u00ebm bot\u00ebror. Diplomacia publike mund t\u00eb p\u00ebrb\u00ebj\u00eb nj\u00eb faktor thelb\u00ebsor n\u00eb p\u00eblqimin, refuzimin apo perceptimin se si nj\u00eb vend, qytetaret dhe politikat e tij mund t\u00eb ndikojn\u00eb dhe t\u00eb ndryshojn\u00eb q\u00ebndrimet dhe vendimet e t\u00eb tjer\u00ebve. \u00c7far\u00eb do t\u00eb thot\u00eb Publik (p\u00ebrfshir\u00eb k\u00ebtu p\u00ebrdorimin e burimeve t\u00eb internetit – Diplomacin\u00eb Digjitale) p\u00ebr shqiptar\u00ebt n\u00eb shekullin 21? Cila \u00ebsht\u00eb situata aktuale e shqiptar\u00ebve n\u00eb bot\u00ebn multilaterale, ve\u00e7an\u00ebrisht pas zhvillimeve t\u00eb fundit politike n\u00eb Kosov\u00eb? K\u00ebto jan\u00eb disa nga pyetjet q\u00eb k\u00ebrkuan p\u00ebrgjigje p\u00ebrmes k\u00ebtij paneli, ku fol\u00ebs ishin: Ermelinda Kanushi (profesoresh\u00eb dhe hulutmuese), Lendita Haxhitasimi (Ambsadore e Republik\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs n\u00eb Itali), Drilon Gashi (ekspert n\u00eb fush\u00ebn e zhvillimit nd\u00ebrkomb\u00ebtar), Ditmir Bushati (ish-Minist\u00ebr i Pun\u00ebe t\u00eb Jashte n\u00eb Republik\u00ebn e Shqip\u00ebris\u00eb), dhe u moderua nga G\u00ebzim Visoka (politolog).<\/p>\n

Diplomacia publike n\u00eb ve\u00e7anti digjitale jan\u00eb nd\u00ebr insitucionet kryesore p\u00ebr t\u00eb promvuar interesat komb\u00ebtare dhe shtet\u00ebore. Por, Shqip\u00ebria dhe Kosova si shtete dhe diaspora ballafaqohen me shum\u00eb sfida dhe nd\u00ebr to \u00ebsht\u00eb edhe sfida e promovimit t\u00eb identitit kulturo-etnik dhe interesat komb\u00ebtare.<\/p>\n

N\u00eb lidhje me k\u00ebt\u00eb ish-Ministri i Pun\u00ebve t\u00eb Jashtme, tha se duhet kuptuar qe diplomacia publike \u00ebsht\u00eb nj\u00eb instrument i but\u00eb dhe influencues dhe nuk mund t\u00eb jet\u00eb ekskluzivisht pun\u00eb e qeveris\u00eb e cila zakonisht p\u00ebrdor diplomaci tradicionale. Sipas tij jan\u00eb 4 elemente shum\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb cilat p\u00ebrdoren n\u00eb promovim dhe ngritjen e imazhit: 1. E para vjen nga qeverit\u00eb duke rrjet\u00ebzuar sa m\u00eb shum\u00eb diaspor\u00ebn – pavar\u00ebsisht politizimit dhe fragmatizmit; 2. E dyta vjen nga vet\u00eb-organizimi i shqiptar\u00ebve t\u00eb suksessh\u00ebm n\u00ebp\u00ebr bot\u00eb dhe presioni i tyre tek qeverit\u00eb; 3. Situata e brendshme, sistemi politik dhe politik\u00eb-b\u00ebrja e vendit e cila mund t\u00eb ndikoj\u00eb pozitivisht apo negativisht n\u00eb promovim dhe e fundit 4. Lansimi i lajmit dhe rreziku nga lajmet e rrejshme.<\/p>\n

\u201cT\u00eb nd\u00ebrtohet nj\u00eb strategji e cila p\u00ebrfshin\u00eb shum\u00eb komponente, se si t\u00eb edukohet brezi i ri, modelet dhe agjent\u00ebt e ndryshimeve dhe t\u00eb diskutohet nevoja p\u00ebr nj\u00eb bashk\u00ebpunim m\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb drejtuesve t\u00eb komunitetit\u201d, u shpreh ai.<\/p>\n

Nj\u00eb tjet\u00ebr pik\u00ebpamje ofroi diplomatja Haxhitasimi sipas k\u00ebndv\u00ebshtrimit t\u00eb s\u00eb cil\u00ebs, vendet tona duhet t\u00eb transmetojn\u00eb kultur\u00ebn, trash\u00ebgimin\u00eb dhe historit\u00eb e sukseseve. Sipas saj, Kosova ndon\u00ebse nj\u00eb shtet i ri, ka nj\u00eb histori t\u00eb gjat\u00eb dhe t\u00eb bujshme t\u00eb cil\u00ebn mund ta promovojm\u00eb p\u00ebrmes artit dhe t\u00eb p\u00ebrqojm\u00eb mesazh tek t\u00eb tjer\u00ebt. Si vler\u00eb tjet\u00ebr e p\u00ebrmendur gjat\u00eb fjal\u00ebs s\u00eb saj jan\u00eb edhe burimet njer\u00ebzore – pra shqiptar\u00ebt e suksesh\u00ebm n\u00ebp\u00ebr bot\u00eb. \u201cMir\u00ebpo diplomacia digjitale dhe publike duhet t\u00eb promovohet s\u00eb pari nga sh\u00ebrbyesit civil – dhe m\u00eb pas t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb lokomotiv i shoq\u00ebris\u00eb civile duke e p\u00ebrsosur edhe m\u00eb shum\u00eb. Poashtu duhet t\u00eb identifikiohen t\u00eb gjith\u00eb personat e suksessh\u00ebm jasht\u00eb vendit dhe m\u00eb pas t\u00eb bashk\u00ebrendohen aktivitetet n\u00eb mes t\u00eb komunitetit dhe shtetit\u201d, tha ajo.<\/p>\n

Se shqiptar\u00ebt jasht\u00eb vendit jan\u00eb shum\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm e potencoi edhe z.Drilon Gashi nga Washington D.C. por, a po i shfryt\u00ebzojn\u00eb shtetet tona t\u00eb gjitha kapacitet n\u00eb maksimum p\u00ebr diaspor\u00ebn?. Sipas tij jan\u00eb 3 pika t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb duhet marrur parasysh n\u00eb diplomacin\u00eb publike. Sipas tij jan\u00eb k\u00ebto: 1.Roli i sportiti, artiti, kultur\u00ebs, historis\u00eb, filmit me t\u00eb cil\u00ebn njer\u00ebzit njihen me vendin ton\u00eb; 2.Roli i fuqish\u00ebm i institucioneve t\u00eb shtetit – n\u00eb sukseset e tyre q\u00eb po arrijn\u00eb n\u00eb pun\u00eb; 3.Njer\u00ebzit brenda vendit. Por, cfar\u00eb roli ka dispora p\u00ebr ti p\u00ebrmir\u00ebsuar k\u00ebto 3 pika. Sipas tij, ndon\u00ebse diaspora \u00ebsht\u00eb e larmishme, t\u00eb gjitha shtresat mund t\u00eb kontriboujn\u00eb p\u00ebrmes kthimit t\u00eb trurit, avokimit si dhe filantropis\u00eb.<\/p>\n

Se nj\u00eb nd\u00ebr m\u00ebnyrat m\u00eb t\u00eb mira p\u00ebr t\u00eb promovuar vendin \u00ebsht\u00eb duke besuar se ne e kemi nj\u00eb imazh pozitiv, duke besuar n\u00eb vlerat q\u00eb i kemi si komb dhe duke kuptuar se cilat jan\u00eb pikat tona t\u00eb forta dhe t\u00eb dob\u00ebta. K\u00ebshut tha studiuesja Ermelinda nga Gjermania, Sipas saj nj\u00eb miks i metodave spontane\/indivduale dhe t\u00eb organizuara duhet p\u00ebrdorur p\u00ebr p\u00ebrmir\u00ebsimin e imazhit t\u00eb shqiptar\u00ebve kudo n\u00eb bot\u00eb.<\/p>\n

Ajo p\u00ebrmendi dy lloje t\u00eb diplomacis\u00eb publike t\u00eb cilat jan\u00eb: 1.Diplomacia qe b\u00ebhet nga nj\u00eb shtet tek vendi tjet\u00ebr p\u00ebrmes institucioneve si ambasadat; 2.Diplomacia q\u00eb b\u00ebhet nga nj\u00eb komb, k\u00ebt\u00eb rast kombi shqiptar n\u00eb nj\u00eb vend tjet\u00ebr, si p.sh fushata ndaj kompanis\u00eb Apple p\u00ebr t\u00eb vendosur Kosov\u00ebn n\u00eb hart\u00eb nj\u00eb nism\u00eb spontane e cila arriti rezultat.<\/p>\n

\u201cN\u00eb lidhje me diplomacin\u00eb digjitale, si glob jemi duke p\u00ebrjetuar nj\u00eb revulucionin digjital dhe n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb institucionale duhet t\u00eb ndryshojm\u00eb karrakterin se si b\u00ebjm\u00eb diplomaci. Nga ana institucionale do t\u00eb ishte t\u00eb nohim se cili \u00ebsht\u00eb imazhi i shqiptar\u00ebve n\u00ebp\u00ebr bot\u00eb \u00ebsht\u00eb – nj\u00eb panarom\u00eb zyrtare\u201d, tha ajo. Ajo rekomdoi q\u00eb t\u00eb b\u00ebhet diplometrix p\u00ebr t\u00eb mbledhur matricat rreth angazhimit dhe promovimit p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuar imazhin.<\/p>\n

N\u00eb fund, panelist\u00ebt rekomanduan q\u00eb biomi p\u00ebr p\u00ebrmiresimin e imazhit t\u00eb shqiptar\u00ebve kudo n\u00eb bot\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb bashk\u00ebrendim n\u00eb mes t\u00eb qeveris\u00eb dhe diaspor\u00ebs, me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb punohet m\u00eb shum\u00eb n\u00eb hapjen e mendjeve dhe zemrave tjera.<\/p>\n

DISKUTIM RRETH FILMIT “TABLE STORIES”<\/strong><\/a><\/p>\n

N\u00eb panelin e diskutimit rreth filmit “Table Stories” i cili \u00ebsht\u00eb n\u00eb p\u00ebrpunim e sip\u00ebr, ishin prezent z. Eroll Bilibani, regjisor dhe z.Samir Karahoda, skenarist.<\/p>\n

Federata e par\u00eb e sportit n\u00eb Kosov\u00eb q\u00eb pas pavar\u00ebsis\u00eb fiton njohje nd\u00ebrkomb\u00ebtare \u00ebsht\u00eb ajo e Pingpongut. Dy entuziast\u00eb lokal e shohin k\u00ebt\u00eb si nj\u00eb mund\u00ebsi t\u00eb shk\u00eblqyeshme dhe fillojn\u00eb t\u00eb vet\u00ebfinancojn\u00eb seancat st\u00ebrvitore p\u00ebr lojtar\u00ebt e rinj. Nj\u00ebri nga ta, pas shtat\u00eb vitesh q\u00ebndrimi n\u00eb Gjermani me profesion moler dhe ping pongist profesionist kthehet n\u00eb Kosov\u00eb, me shpres\u00eb q\u00eb vendi pasluft\u00ebs do t\u00eb ofroj\u00eb prosperitet dhe mund\u00ebsi t\u00eb reja p\u00ebr pun\u00eb.
\nFilmi bazohet n\u00eb ngjarjet e v\u00ebrteta. Edhe pse tregim lokal, pasqyrimi i jet\u00ebs s\u00eb p\u00ebrditshme do t\u00eb analizoj\u00eb fenomenin me t\u00eb cilin p\u00ebrballen t\u00eb gjith\u00eb sportist\u00ebt dhe d\u00ebshtimin e tyre p\u00ebr shkak t\u00eb munges\u00ebs s\u00eb kushteve elementare p\u00ebr ushtrime.
\nFilmi \u00ebsht\u00eb pjes\u00ebrisht i financuar nga Qendra Kinematografike e Kosov\u00ebs, Komuna e Prishtin\u00ebs dhe Komuna e Prizrenit, dhe \u00ebsht\u00eb n\u00eb koproduksion me Televizionin Kulturor Europian ARTE.<\/p>\n

P\u00ebrpos diskutimit rreth k\u00ebtij filmi, panelist\u00ebt poashtu biseduan rreth r\u00ebnd\u00ebsis\u00eb s\u00eb festivaleve filmike dhe artistike, me ve\u00e7anti p\u00ebr DokuFestin, i cili \u00ebsht\u00eb nj\u00ebri nd\u00ebr festivalet m\u00eb t\u00eb njohura t\u00eb filmit n\u00eb vendet shqiptare. Nd\u00ebr sfidat kryesore q\u00eb u p\u00ebrmend\u00ebn ishte poashtu edhe ndikimi i madh i pandemis\u00eb COVID-19, q\u00eb i detyroi ata t\u00eb organizojn\u00eb DokuFestin n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb virtuale e cila p\u00ebr ta ishte mjaft sfiduese dhe me pengesa, mir\u00ebpo q\u00eb n\u00eb fund ja arrit\u00ebn ta organizojn\u00eb n\u00eb koh\u00eb rekorde. Sipas panelist\u00ebve \u00ebsht\u00eb shum\u00eb me r\u00ebnd\u00ebsi q\u00eb edhe diaspor\u00ebs t’u ofrohen alternativa atraktive kur ata vizitojn\u00eb vendet am\u00eb jasht\u00eb m\u00ebnyr\u00ebs tradicionale.<\/p>\n

 <\/p>\n

DISKUTIMI ME AMBASADOR\u00cbT E SHBA – EKSPLORIMI I KONTRIBUTEVE KREATIVE T\u00cb DIASPOR\u00cbS<\/strong><\/p>\n

Paneli i fundit i organizuar n\u00eb dit\u00ebn e par\u00eb t\u00eb konferenc\u00ebs Diaspora Flet ishte diskutimi me Amsador\u00ebt e SHBA-s\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb dhe Shqip\u00ebri. N\u00eb k\u00ebt\u00eb panel interaktiv, Ambasadori i Sh.B.A-ve n\u00eb Kosov\u00eb, SH.T. z. Phillip S. Kosnett dhe Ambasadorja e Sh.B.A-ve n\u00eb Shqip\u00ebri, SH.S. Znj.Yuri Kim diskutuan se si diaspora mund t\u00eb shfryt\u00ebzoj\u00eb p\u00ebrvoj\u00ebn dhe aft\u00ebsit\u00eb e tyre unike p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur zhvillimin e vendeve am\u00eb. Paneli u moderua nga Behar Xharra (sipermarr\u00ebs dhe themelues i GERMIN, ShBA).<\/p>\n

Roli i Amerik\u00ebs n\u00eb Shqip\u00ebri, e ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb Kosov\u00eb dhe marr\u00ebdh\u00ebnia n\u00eb mes k\u00ebtyre dy vendeve \u00ebsht\u00eb e vecant\u00eb. Q\u00eb nga viti 1999, qeveria e SHBA-ve ka investuar n\u00eb Kosov\u00eb rreth $2 miliard\u00eb, dhe n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr Kosova vazhdon t\u00eb njihet si shteti m\u00eb pro-amerikan n\u00eb bot\u00eb. Por, p\u00ebr ambasadoren Znj.Yuri edhe Shqip\u00ebria ndan k\u00ebt\u00eb epitet – pra shteti m\u00eb pro-amerikan n\u00eb bot\u00eb. P\u00ebr shkak t\u00eb narrativ\u00ebs dhe kontributit t\u00eb ShBA-s\u00eb nga vitet e 90\u2019ta, diskutimi filloi me pyetjen se \u201c\u00c7far\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb mendjen e ambasadorit amerikan kur ndodh\u00eb di\u00e7ka n\u00eb trojet tona dhe cili \u00ebsht\u00eb roli i shqiptar\u00ebve jasht\u00eb vendit n\u00eb ndryshimin e vendit\u201d.\u00a0 <\/strong>Ambsadori Kosnett filloi diskutimin duke p\u00ebrmendur kriz\u00ebn globale e shkaktuar nga pandemia, duke theksuar s\u00eb t\u00eb gjitha vendet jan\u00eb duke u gjetur m\u00ebnyra p\u00ebr ta tejkaluar pandemin\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn m\u00eb kreative t\u00eb mundshme. N\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim, Ambsadori Kosnett mendon q\u00eb k\u00ebtu mund t\u00eb vihet n\u00eb pah roli dhe kontributi i Diaspor\u00ebs p\u00ebr t\u00eb tejkaluar k\u00ebrc\u00ebnimet q\u00eb vijn\u00eb nga COVID-19. Nd\u00ebrsa se \u00e7far\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb kok\u00ebn e Ambsadorit amerikan, ai tregoi tre prioritetet n\u00eb raporte n\u00eb mes t\u00eb ShBA-s\u00eb dhe Kosov\u00eb, t\u00eb cilat jan\u00eb: Paqja, prosperiteti dhe drejt\u00ebsia.<\/p>\n

\u201c\u00c7far\u00eb me befason \u00ebsht\u00eb t\u00eb rinjt\u00eb e Kosov\u00ebs, t\u00eb shkolluar n\u00eb SH.B.A. q\u00eb kthehen n\u00eb Kosov\u00eb p\u00ebr t\u00eb kontribuar. Ne si SHBA e vler\u00ebsojm\u00eb Kosov\u00ebn si nj\u00eb storje t\u00eb suksesit dhe kemi dh\u00ebn\u00eb shum\u00eb p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar shtetin e Kosov\u00ebs\u201d, u shpreh ai. Kurse sa i p\u00ebrket diaspor\u00ebs, nuk u lan\u00eb pa u p\u00ebrmendur edhe remitancat. N\u00eb baz\u00eb t\u00eb p\u00ebrvoj\u00ebs s\u00eb tij gjat\u00eb bisedave t\u00eb ndryshme ai ka kuptuar q\u00eb gjeneratat e para d\u00ebrgojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb para sesa gjeneratat e dyta. P\u00ebrtej d\u00ebrgimit t\u00eb parave, ai e vler\u00ebson shum\u00eb ekspertiz\u00ebn e diaspor\u00ebs – pra kthimin e trurit – p\u00ebr t\u00eb ndihmuar Kosov\u00ebn n\u00eb tejkalimin e tranzicionit ekonomik dhe demokratik. \u201dK\u00ebtu e shoh disapor\u00ebn q\u00eb mund t\u00eb sjell\u00eb mendjen dhe ekspertiz\u00ebn e tyre p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar Kosov\u00ebn. Ka shum\u00eb njer\u00ebz profesionist\u00eb nga gjeneratat e reja dhe e vjetra q\u00eb mund t\u00eb vijn\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb dhe jodomosdoshm\u00ebrisht\u00eb t\u00eb angazhohen n\u00eb institucione, por mund t\u00eb japin kontribut n\u00eb akademi, n\u00eb universitete, n\u00eb organizatat dhe kompani t\u00eb ndryshme\u201d, p\u00ebrmbylli fjalin\u00eb z.Kosnett.<\/p>\n

Nd\u00ebrsa n\u00eb mendjen e Ambsadores znj. Kim jan\u00eb 3 prioritetet e raporteve SHBA dhe Shqip\u00ebrin\u00eb: Ekonomia, Demokratizimi dhe Drejt\u00ebsia. Sipas saj nuk ka asnj\u00eb arsyje q\u00eb Shqip\u00ebria t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb vend i varf\u00ebr, ngase \u00ebsht\u00eb nj\u00eb energji e mir\u00eb n\u00eb mes t\u00eb komunitetitit, por duhet nj\u00eb sistem i rregullt, transparent i cili do t\u00eb forconte ekonomin\u00eb dhe drejt\u00ebsin\u00eb. Kurse sa i p\u00ebrket diaspor\u00ebs, ajo e vler\u00ebsoi konferenc\u00ebn virtuale si nj\u00eb shembull i shk\u00eblqysh\u00ebm n\u00eb angazhimin e saj.<\/p>\n

\u201cForcimi i ekonomis\u00eb \u00ebsht\u00eb ky\u00e7. Kjo \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme edhe p\u00ebr investimet e diaspor\u00ebs. Gj\u00ebja e par\u00eb kur investitor\u00ebt vijn\u00eb duan t\u00eb dijn\u00eb q\u00eb parat\u00eb e tyre t\u00eb jen\u00eb t\u00eb sigurta, dhe k\u00ebtu duhet t\u00eb fokusohemi. N\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, n\u00eb baz\u00eb t\u00eb p\u00ebrvoj\u00ebs them q\u00eb depolitizimi i diaspor\u00ebs \u00ebsht\u00eb shum\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm.<\/p>\n

N\u00eb lidhje me pozicionimin e rajonit, Ambsadori Kosnett shprehu qart\u00eb q\u00eb Kosova duhet t\u00eb aspiroj\u00eb integrimin n\u00eb Bashkimin Evropian duke nd\u00ebrtuar marr\u00ebdh\u00ebnie t\u00eb sh\u00ebndosha. Sipas tij duhet kuptuar q\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet e mira me SHBA-t\u00eb dhe p\u00ebrkrahja do t\u00eb vazhdojn\u00eb, por Kosova nuk mund t\u00eb b\u00ebhet shetit i 55 i saj sepse lokacioni i saj \u00ebsht\u00eb Evropa.<\/p>\n

\u201cNuk mund t\u00eb them se cilat do te j\u00ebn\u00eb politikat p\u00ebr vitin 2021, por administratat nuk ndikojn\u00eb n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnien ton\u00eb. Por nuk duhet t\u00eb m\u00ebrzitemi q\u00eb SHBA-t\u00eb do t\u00eb largohet nga Kosova\u201d, tha ai. Kurse Ambsadorja znj.Kim u shpreh q\u00eb administratat e kaluara kan\u00eb shfaqur nj\u00eb interesim t\u00eb madh p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb, dhe ve\u00e7an\u00ebrisht p\u00ebr Kosov\u00ebn.<\/p>\n

N\u00eb fund t\u00eb diskutimit, Ambsador\u00ebt e pytur n\u00ebs\u00eb jan\u00eb t\u00eb gatsh\u00ebm q\u00eb pas p\u00ebrfundimit t\u00eb pandemis\u00eb t\u00eb organizojn\u00eb nj\u00eb grup t\u00eb investitor\u00ebve dhe filantrop\u00ebve p\u00ebr t\u00eb vizituar Koso\u00ebn dhe Shqip\u00ebrin\u00eb, t\u00eb dy u dakorduan q\u00eb mund ta b\u00ebjn\u00eb k\u00ebt\u00eb. Z.Kosnett poashtu ishte shum\u00eb optimist q\u00eb t\u00eb diksutohet nj\u00eb program p\u00ebr kthimin e trurit dhe nd\u00ebrtimin e nj\u00eb muzeu modern, duke k\u00ebrkuar qoft\u00eb nga Germin apo institucionet qeveritare nj\u00eb plan p\u00ebr t\u00eb bashk\u00ebpunuar n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim.<\/p>\n

\u201cEsht\u00eb koha q\u00eb shqiptar\u00ebt t\u00eb zbulojn\u00eb fuqin\u00eb e tyre dhe askush nuk \u00ebsht\u00eb mjesht\u00ebr n\u00eb nd\u00ebrtimin e shtetit p\u00ebrve\u00e7 juve\u201d, ishte fjala p\u00ebrmbyll\u00ebs e Amasadores Kim, kurse Ambasadori Kosnett u shpreh se nuk do ta harroj\u00eb Kosov\u00ebn sepse ka bir\u00ebsuar dy qen t\u00eb rrug\u00ebs t\u00eb cil\u00ebt gjithmon\u00eb do t\u2019i ket\u00eb pran\u00eb vetes.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

BISED\u00cb E P\u00cbRQENDRUAR ME ISH-PRESIDENTEN ATIFETE JAHGAJA DHE VALBONA ZENELI Konferenca lidere e diaspor\u00ebs shqiptare \u201cDiaspora Flet 2020\u201d u hap me nj\u00eb fjal\u00eb p\u00ebrsh\u00ebndet\u00ebse nga dy udh\u00ebheq\u00ebsit e organizat\u00ebs Germin, znj.Sihana Bejtullahu dhe z.Lirim Krasniqi. T\u00eb dy shpreh\u00ebn mir\u00ebseardhje dhe fal\u00ebnderimet e tyre p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb pjes\u00ebmarr\u00ebsit dhe mb\u00ebshtet\u00ebsit e k\u00ebsaj ngjarje. Pa humbur koh\u00eb, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11093,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[28],"tags":[],"class_list":["post-5275","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-diaspora-briefings"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/germin.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5275","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/germin.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/germin.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/germin.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/germin.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5275"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/germin.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5275\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/germin.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11093"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/germin.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5275"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/germin.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5275"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/germin.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5275"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}